SpaceTeen

Overmatig socialemediagebruik is een groeiend maatschappelijk probleem. Steeds meer jongeren willen minder tijd op sociale media doorbrengen, maar toch lukt dat vaak niet. Niet omdat ze geen discipline hebben, maar omdat platforms bewust zijn ontworpen om aandacht vast te houden.

Hoewel ouders, docenten, wetenschappers, politici én jongeren dit probleem erkennen, blijven structurele oplossingen uit. Wetgeving laat op zich wachten, socialemediabedrijven tonen weinig intentie om hun platformontwerp aan te passen, en bestaande zelfcontroletools blijken onvoldoende effectief voor jongeren. De uitkomst? Jongeren hebben zelf nauwelijks invloed op de inrichting van hun digitale omgeving.

SpaceTeen wil dat veranderen. Niet door sociale media als ‘slecht’ te bestempelen, maar door jongeren medeontwerpers te maken van gezondere digitale en fysieke omgevingen. Samen met ontwerpers en onderzoekers ontwikkelen zij oplossingen vanuit hun eigen ervaring. Dat gebeurt langs drie sporen: Minder, Beter, Anders.

SpaceTeen Exploraties met jongeren

• Minder – Reclaimer
  Hoe ziet een zelfcontroletool voor schermtijd eruit die jongeren zelf de regie geeft, zonder belerend te zijn?
  Co-design met kinderen en jongeren (10-16 jaar), waarbij een speelse tool wordt ontwikkeld die hen helpt bewuster met hun schermtijd om te gaan. Geen straf of strenge regels, maar een hulpmiddel dat hen zelf de regie geeft en welke ze samen met anderen kunnen gebruiken.
• Beter – Scrollternatives
  Hoe ziet een socialemediaplatform eruit dat draait om welzijn, in plaats van maximale aandacht?
  Co-design met jongeren (16-18 jaar), waarbij een alternatief platform wordt ontworpen dat gebaseerd is op Bright UX Patterns: ontwerpkeuzes die gezond en bewust gebruik stimuleren.
• Anders - Happy Place
  Hoe ziet een fysieke plek eruit die jongeren ontmoeting en verbinding biedt, in plaats van dit vooral online te zoeken?
  Co-design met tieners (12-18 jaar), waarbij Third Places worden ontworpen: plekken buiten school en thuis waar jongeren samenkomen, verbinding maken, en waar een betere balans ontstaat tussen hun digitale en fysieke wereld (Happy Place).

Jongerenparticipatie en intersectorale samenwerking
Binnen SpaceTeen vormen jongeren niet zozeer de doelgroep, maar dragen zij actief bij als medeonderzoekers en -ontwerpers. Zij onderzoeken samen met de creatieve industrie en de wetenschap hoe de digitale en fysieke wereld met elkaar verweven zijn én hoe deze anders ingericht kunnen worden. Intersectorale samenwerking is essentieel: het maakt onderzoek innovatiever en ontwerpprocessen wetenschappelijk onderbouwd. In elke fase staat centraal: “Hoe kunnen we jongeren concreet betrekken en een actieve rol geven?”.

SpaceTeen ontwikkelt naast prototypes daarmee ook kennis over co-design met jongeren, samenwerking tussen sectoren en ontwerpkracht voor digitale transities. Die inzichten worden onder meer gedeeld via de website, de jaarlijkse ScrollReports en tijdens ScrollCon (2026 en 2027), een publieksprogramma met onderzoek, activiteiten en expertsessies. Zo bouwt SpaceTeen aan een netwerk van partners dat samen structurele oplossingen ontwikkelt mét jongeren in plaats van alleen voor hen.