GRASSROOTS

Grassroots is een onderzoeks- en innovatieprogramma dat zich richt op het versnellen van de transitie naar een duurzaam en circulair voedselsysteem. Het project vertrekt vanuit de constatering dat veel veelbelovende agrofood-innovaties niet opschalen, niet omdat de technologie tekortschiet, maar omdat de juiste samenwerkingsstructuren, marktcontext en gedeelde waardeproposities ontbreken.

Daarom ontwikkelt en test Grassroots een nieuwe aanpak: het bouwen van Minimal Viable Ecosystems (MVEs). Een MVE is de kleinste werkende samenstelling van actoren, activiteiten en relaties die gezamenlijk waarde creëren rond een gedeelde missie. In plaats van te denken in losse ketens of individuele organisaties, wordt gewerkt vanuit ecosysteemdenken: hoe kunnen verschillende partijen elkaar versterken zodat duurzame innovatie daadwerkelijk kan landen en groeien?

Hoe werkt het project?
Binnen Grassroots worden drie concrete MVEs ontwikkeld rond actuele vraagstukken in de agrofood-transitie:

• Het herwaarderen van voedselreststromen
• Het ontwikkelen van gezonde, regeneratieve voedsellandschappen rond stedelijke gebieden
• Het creëren van nieuwe markten voor alternatieve ingrediënten zoals gras

Elke MVE start vanuit een innovatieve startup, maar groeit uit tot een breder samenwerkingsverband van boeren, bedrijven, onderzoekers, maatschappelijke partners en creatieve professionals. De focus ligt niet alleen op productontwikkeling, maar juist op:

• het ontwikkelen van gedeelde missies en waardeproposities
• het vormgeven van nieuwe samenwerkingsmodellen
• het creëren van narratieven die perceptie en gedrag veranderen
• het zichtbaar en voelbaar maken van systeemverandering

Ontwerpkracht speelt hierin een centrale rol. Creatieve professionals worden ingezet als systeemdenkers, verbinders en verbeelders die helpen om complexe transitievraagstukken tastbaar, aantrekkelijk en activerend te maken.

Wat wil Grassroots bereiken?
Het project heeft drie samenhangende doelen:

• Wetenschappelijk
  Het ontwikkelen en valideren van een methodologie voor ecosysteeminnovatie binnen circulaire transities, inclusief ontwerpgerichte toolkits die breder toepasbaar zijn.
• Maatschappelijk
  Het laten groeien van functionerende ecosystemen die bijdragen aan circulaire voedselproductie, biodiversiteit, bodemgezondheid en een inclusieve dialoog over de toekomst van het voedselsysteem.
• Economisch
  Het versterken van verdienmodellen en opschalingskansen van duurzame agrofood-innovaties door ze in een ondersteunend ecosysteem te positioneren.

Waarom is dit relevant?
De voedseltransitie vraagt om meer dan technologische oplossingen. Ze vraagt om nieuwe vormen van samenwerking, nieuwe verhalen over waarde, en nieuwe manieren om economische, ecologische en sociale belangen met elkaar te verbinden. Grassroots onderzoekt hoe ontwerpkracht hierin een structurele rol kan spelen, niet als esthetische toevoeging, maar als strategische motor voor systeemverandering.

Ontwerpkracht Crossovers

In de publicatiereeks Ontwerpkracht Crossovers gaat Grassroots in gesprek met het project Care & Repair. In een duo-interview, geschreven door Twan Eikelenboom, delen beide projecten ervaringen uit de beginfase van hun onderzoek en reflecteren zij op de rol van ontwerp en onderzoek in processen van systeemverandering.
Lees de publicatie hier