Designing the Stack
De mentale gezondheid staat onder druk en de vraag naar GGZ groeit. 100.000 mensen wachten op hulp, maar er is een structureel capaciteitstekort. Dat moet anders. Hoe? Door een verschuiving naar informele en preventieve zorg.
Digitale technologie kan daarin een sleutelrol spelen. Online omgevingen kunnen informatieverstrekking combineren met veilige ruimtes voor community en peer-support. Patiënten en naasten kunnen -mits goed begeleid- elkaar daar ondersteunen, waardoor de vraag naar formele zorg afneemt.
Cruciaal is dat deze omgevingen worden ontworpen en beheerd vanuit publieke waarden. Dat betekent onder meer dat de informatievoorziening betrouwbaar is, dat de privacy van betrokkenen wordt geborgd en dat ruimtes voor ontmoeting en uitwisseling veilig en vertrouwd zijn. Die opgave is complexer dan alleen het ontwerpen van een platform of app. Voor duurzame impact en borging van publieke waarden moeten ook community stewardship (begeleiding en moderatie) en governance (verantwoordelijkheden van organisaties die beheer verzorgen) goed worden georganiseerd, en moet ook de formele zorg goed worden aangesloten. Zo’n gelaagd geheel van toepassing, organisatorische inbedding en governance wordt ook wel een ‘stack’ genoemd. Een integrale aanpak voor de ontwikkeling van zo’n stack in de GGZ ontbreekt (Trimbos 2022). Daardoor zijn patiënten en naasten vooralsnog aangewezen op commerciële platformen die privacy, zeggenschap, inclusiviteit, en betrouwbaarheid ondermijnen.
Designing the Stack onderzoekt hoe de creatieve industrie bij kan dragen aan de ontwikkeling van zo’n geïntegreerd digitaal portaal. Samen met zorgorganisaties, ontwerpers en maatschappelijke partners ontwikkelen we nieuwe methoden om zulke digitale omgevingen als een ‘stack’ te ontwerpen: van app en gebruikerservaring tot community-stewardship en de governance ervan. Het projectteam test die aanpak in de GGZ-praktijk. Maar de inzichten zijn breder toepasbaar: het ontwerpvraagstuk rond de vertaling van publieke waarden naar een digitale omgeving en het beheer daarvan is ook relevant voor andere maatschappelijke domeinen. Ook bibliotheken, culturele instellingen, omroepen en buurtgemeenschappen hebben behoefte aan digitale publieke ruimtes voor informatie-uitwisseling en community-vorming, inclusief de bijbehorende rollen en governancestructuren waarin publieke waarden zijn verankerd.
Het vraagstuk van de GGZ draait zo om het bredere ontwerpvraagstuk rond digitale publieke ruimtes. De ambitie van Designing the Stack is om methodes en strategieën te ontwikkelen waarmee de creatieve industrie een leidende rol kan spelen in de ontwikkeling daarvan.
