Innovatieagenda

Strategische research & innovatie agenda 2014‐2015 (SRIA) CLICKNL | DESIGN

Ontwerpers worden gewaardeerd voor hun denk‐ en visualisatiekracht om vraagstukken anders te benaderen en concrete, tastbare en gevalideerde oplossingen te ontwikkelen, uitmondend in nieuwe producten en diensten voor consumenten en zakelijke gebruikers. Om de maatschappelijke uitdagingen van morgen het hoofd te bieden, zijn disruptieve oplossingen nodig die met een design driven aanpak gerealiseerd kunnen worden. Het design vakgebied zal zich daartoe moeten versterken met nieuwe kennis en competenties. CLICKNL | DESIGN kiest hier voor een thematische afbakening waar het vakgebied in de komende jaren een impact kan en wil realiseren. Deze agenda vormt het vertrekpunt voor onderzoek en innovatie daarin.

CLICKNL | DESIGN Strategic Research Agenda

Maatschappelijke uitdagingen: ‘health’ en ‘circular economy’

Uit alle maatschappelijke uitdagingen (zie de Horizon 2020 agenda: uitleg Horizon 2020 in kort filmpje onderaan deze pagina) hebben de thema’s health en circular economy een directe relatie met het werkveld van de ontwerpers en de impact die zij kunnen hebben. De health problemen door bijvoorbeeld vergrijzing en levensstijl‐gerelateerde aandoeningen vragen om een vernieuwende aanpak, buiten de grenzen van bestaande organisaties en samenwerkingspartners.
Een ander voorbeeld: de (gewenste) verschuiving van behandeling naar preventie maakt dat de consument zich anders moet gedragen. Maar hoe kunnen we dat precies doen, hoe werkt motivatie en gedrag? En hoe kun je daar als ontwerper op inspelen? Welke kennis heeft de ontwerper nodig om een bijdrage te kunnen leveren aan een gezondere samenleving?

Het thema van circular economy wordt gedreven door het feit dat ons traditionele consumptiemodel van gebruiken en afdanken niet langer houdbaar is. Er is een transitie nodig van een verbruikseconomie naar een inherent duurzame economie, gebaseerd op hernieuwbare grondstoffen en niet eindige energiebronnen, energiebesparing en duurzaam materiaalgebruik, hergebruik van producten. Dit leidt tot een kennisbehoefte bij ontwerpers over onder andere consumentengedrag en –acceptatie, nieuwe businessmodellen, maar ook concrete informatie over toepasbaarheid en impact van nieuwe materialen en technologieën.

Technologische uitdagingen: ‘big data’ en ‘advanced manufacturing’

Ontwerpers zoeken als vanouds naar geschikte nieuwe technieken en materialen en passen die toe. Technische ontwikkelingen spelen een belangrijke rol in het oplossen van de voorgenoemde uitdagingen, waarbij CLICKNL|DESIGN zich richt op de relevante ontwikkelingen waar ontwerpers nog weinig ervaring mee hebben: big data en advanced manufacturing. Bijvoorbeeld the internet of things en smartphones zorgen voor een enorme dataproductie waar nieuwe diensten en producten mee ontwikkeld kunnen worden. Robotisering, additive manufacturing (waaronder 3D printing), virtual reality en intelligente materialen bieden een arsenaal aan mogelijkheden. De uitdaging is te onderzoeken waar en hoe deze mogelijkheden zinvol kunnen worden ingezet.

Ontwikkelen van ‘product service systems’ in een ‘living lab’ omgeving

Voor de maatschappelijke uitdagingen is gedragsverandering een belangrijk onderdeel. Dit vraagt om oplossingen die gericht zijn op het vervullen van individuele behoeftes, die meer en meer functioneren in een systeem van diensten, virtuele omgevingen en fysieke producten. Deze product service systems leveren een integrale beleving en mogelijkheden voor een continue klantrelatie. Ze bieden, door de nabijheid van de markt, mogelijkheden voor innovatie in de Westerse maakindustrie. De systeemgedachte die nodig is om deze oplossingen te ontwikkelen, is nieuw voor de ontwerper en verlangt een strategischer werk‐ en denkniveau.

Het ontwikkelen, onderzoeken en valideren van design driven innovation voor de maatschappelijke uitdagingen, vraagt een aanpak waarin de ontwikkeling van wetenschappelijke kennis en experimenteren in het vrije veld hand in hand gaan. In deze Living Labs vindt het ontwikkelen van de oplossingen, het observeren van gedragsverandering en het valideren en verifiëren van de kennis plaats. Grote en kleinere bedrijven werken samen met creatieve professionals en wetenschappers. CLICKNL | DESIGN streeft naar het bundelen van de research en innovatie in een aantal thematische Living Labs.

Horizon 2020 in beeld:

YouTube voorvertoningsafbeelding

bron: Europese Commissie